Tarifler
Etiket: mantı
27 tarif bulundu
Antep Domatesli Pirinç Pilavı
Domatesli pirinç pilavı, domatesli bulgur pilavının pirinçle yapılan, daha hafif dokulu hali. Domatesin tereyağında suyunu tamamen bırakıp yağla bütünleşene kadar kavrulması, pilavın rengini ve tadını belirliyor.
Antep Şiş Böreği
Şiş böreği, ince açılmış hamurun bardak ağzıyla kesilip kıymalı-soğanlı bir harçla doldurulduğu, sonra ilikli kemik ve nohutla kaynatılan suda haşlandığı bir Antep yemeği. Börek çorbasıyla karıştırılıyor ama tekniği farklı: börek çorbasında kıyma hamurun içine karışırken, şiş böreğinde hamur bir mantı gibi kıymalı harcı sarıyor.
Antep Ekşili Çorbası
Ekşili çorba, kırmızı mercimek ve bulgurun pazı ya da ıspanakla birlikte pişip sumakla ekşitildiği doyurucu bir Antep çorbası. Pirpirim aşıyla aynı mantıkta: baklagil ve yeşilliğin bir arada, sarımsaklı-ekşili bir sonla bitmesi.
Antep Lapası
Lapa, Antep mutfağının en asgari yemeklerinden: bulgur ve kırmızı mercimeğin suda, salça bile eklemeden, sadece pilav-çorba arası bir kıvama gelene kadar pişirilmesi. Malhıtalı aş ve simit aşının aksine tuzdan başka baharat istemiyor; asıl kimliği yoğurt ve turşuyla tamamlanan sofra sadeliğinde.
Omaç (Pisik Köftesi)
Omaç, 2022'de coğrafi işaret tescili alan bir tasarruf yemeği: bayat ekmeği ya da kuru kızarmış pideyi çöpe atmak yerine peynirle, domatesle ve baharatla yeniden bir köfteye dönüştürüyor. Ekmek kırıntısı suyla ıslatılmıyor; elle ovularak ufalanıyor, kendi kuruluğunu koruyarak diğer malzemelerle birleşiyor.
Kömeç Buğlaması
Kömeç, Antep'in yerel bir yaprak sebzesi; bulamıyorsan pazı ya da ıspanak en yakın alternatif. Bu yemeğin sırrı hiç su eklenmemesi: yaprak ve bulgur tencereye katman katman dizilip kapak kapatılıyor, sebzenin kendi nemi buharı oluşturup ikisini birlikte pişiriyor.
Şiveydiz
Şiveydiz, 2017'de Antep'te 100 ev hanımıyla yapılan bir alan araştırmasında en çok unutulmakta olan üçüncü yemek olarak tespit edildi; sebebi çoğunlukla çocukların sevmemesi. Oysa yapısı son derece basit: taze sarımsak, süzme yoğurt ve et bir araya geliyor, üzerine hemen hiçbir baharat girmiyor. Bu sadelik bir eksiklik değil, yemeğin "şifalı" ününün kaynağı; bol sarımsağın etkisi hiçbir şeyle bastırılmıyor.
Sarımsaklı Pancar Ezmesi
Pancarı doğramadan önce bütün haşlamak rengin ve tatlılığın çoğunu içeride tutuyor. Dilimleyip haşlarsan pancarın şekeri suya karışıp gidiyor, geriye donuk ve tatsız bir sebze kalıyor.
Kabak Çiçeği Dolması
Kabak çiçeği yaprak sarmadan çok daha kırılgan; yıkandıktan sonra üzerinde su damlası kalırsa dolgu içine su karışıp çiçeği pişerken erimeye zorluyor. Kurutma bu tarifte estetik değil işlevsel bir adım.
Mumbar Dolması
Mumbar dolmasının başarısı büyük ölçüde temizlik aşamasında belirleniyor. Kuzu bağırsağı tuzla, unla ve limonla defalarca ovulup yıkanmadan pişirilirse istenmeyen bir koku kalıyor; bu adım baharatla örtülemiyor.
Kemeli Yumurta
Keme, Güneydoğu Anadolu topraklarında ilkbaharda çıkan bir çöl mantarı; toprağın hemen altında büyüyor ve yağmurdan sonraki birkaç haftalık dar bir pencerede toplanabiliyor. Etli ve nemli dokusu, hafifçe kavrulunca fındıksı bir tat bırakıyor. Bu tarifin tek gerçek kuralı keme yağının israf edilmemesi; mantar yağda pişerken bıraktığı öz, yumurtaya geçen asıl lezzet kaynağı.
Sıkma
Sıkmanın adı doğrudan yapılış şeklinden geliyor: ince açılan hamur peynirle dolduruluyor, katlanıyor ve elle bastırılarak sıkıştırılıyor. Bu sıkıştırma hem hamurun peyniri sarmasını hem de pişerken katmanların birbirinden ayrılmamasını sağlıyor.
Antep Fıstıklı Kurabiye
Bu kurabiyenin dağılır dokusunu veren şey yoğurmama disiplini. Hamur ne kadar az yoğrulursa un o kadar az gluten geliştiriyor ve kurabiye ağza değer değmez dağılıyor. Fazla yoğrulan hamur sert ve lastiksi bir kurabiye veriyor.
Burma Kadayıf
Burma kadayıfı baklavadan ayıran şey yufka değil tel kadayıf, künefeden ayıran şey ise iç dolgunun peynir değil fıstık olması. Sarmanın sıkılığı bu tarifin tek gerçek riski: gevşek sarılan kadayıf fırında açılıp fıstığı döküyor.
Kağıt Kebabı
Kağıt kebabının bütün mantığı paketin sızdırmaz olması. Et ve sebzeler kendi sularıyla ve birbirlerinin aromasıyla pişiyor; paket açıldığında çıkan buhar servisin bir parçası, bu yüzden paket mutfakta değil masada açılıyor.
İçli Köfte
İçli köfte çiğ köftenin uzak akrabası ama tamamen farklı bir mantıkla çalışıyor: burada bulgur bir kabuk, kızartılarak pişiyor. Kabuğun kusursuz kapanması bu tarifin en kritik noktası; en ufak bir çatlak kızgın yağda iç harcın dökülmesine yol açıyor.
Yağlama
Yağlamayı hazır yufka ile yapan çoğu kişinin atladığı adım suya batırma. Kuru yufka doğrudan sacda ısıtılırsa kırılıp parçalanıyor; önce ıslatılıp yumuşatılması gerekiyor, ancak o zaman katlanabilir hale geliyor.
Meyan Kökü Şerbeti
Meyan kökü şerbetinin özü kaynatmakla değil, soğuk suda uzun süre bekletmekle çıkıyor. Sıcak suyla hızlandırmaya çalışmak köke acı ve buruk bir ton veriyor; sabırla soğukta beklemek tatlımsı ve ferah tarafını öne çıkarıyor. Sokak satıcılarının o köpüklü, bulanık görünümü ise bir sırdan değil, servis anında sıvının yüksekten dökülüp havalandırılmasından geliyor.
Cevizli Üzüm Sucuğu
Bu tatlının et sucuğuyla hiçbir ilgisi yok, adını sadece uzun ve şerit şeklinden alıyor. İşin özü köme denen koyulaştırılmış üzüm şırasına ipe dizilmiş cevizlerin defalarca batırılıp güneşte kurutulması; her batırma bir kat daha ekliyor ve sucuk giderek kalınlaşıyor.
Künefe
Künefenin peyniri tuzlu olursa şerbetle çatışır ve tatlı berbat bir tuzlu-tatlı karmaşasına döner; mutlaka tuzsuz, sünen bir peynir kullanmak gerekiyor, dil peyniri ya da hatay peyniri iyi çalışıyor. Künefe pişer pişmez, şerbeti çektiği anda yenmesi gereken bir tatlı; bekleyince kadayıf nemlenip çıtırlığını kaybediyor.
Şıllık
Şıllığın sırrı sırasında saklı: yufka önce kızartılıp çıtırlaştırılıyor, sonra sıcak sütlü şerbete batırılıyor. Baklavanın aksine şerbet soğuk değil sıcak dökülüyor ve yufka uzun süre beklemeden servis ediliyor; amaç tamamen yumuşamış değil, dışı ıslanmış içi hâlâ diri bir doku. Süt şerbeti de klasik şeker şerbetinden farklı; şıllığı diğer yufkalı tatlılardan ayıran asıl şey bu.
Muhammara
Muhammaranın gövdesi közlenmiş kırmızı biberden geliyor, salçadan değil. Salça sadece renk ve yoğunluk katkısı; asıl tat biberin ateşte kabuğu kavrulup için tatlanmasından çıkıyor. İkinci mesele doku. Blender cevizi ve biberi püre haline getirip mezeyi bulamaç yapıyor; havanla ya da bıçakla kabaca ezmek muhammaraya karakteristik pütürlü yapısını veriyor.
Jersey Sütünden Gouda Usulü Peynir
Bu peynir tulumun tam tersi bir mantıkla çalışıyor. Tulumda amaç hava almayan, sıkıştırılmış, keskin bir peynir; burada amaç yıkanmış tatlı bir teleme, düzenli kalıpta kademeli presleme ve tuzu dıştan alan bir salamura banyosu. Jersey sütü işi değiştiriyor. Standart sütten yüzde 5-6 daha yağlı olduğu için verim yüksek (10 litreden 1.3 kilogram civarı çıkıyor) ama teleme daha narin. Bu yüzden kesim standarttan biraz daha iri ve karıştırma çok daha nazik; amaç yağın peynir altı suyuna kaçmasını önlemek.
Limon Kabuğu Dolgulu Yeşil Zeytin
Portakallı sürümün aynı mantığı: kabuğun acılığını haşlayarak almak, kurutmak, zeytinin çekirdek boşluğuna doldurmak. Fark limonun burukluğunun daha keskin olması — kabuk kalınsa üç haşlama yetmiyor, dördüncüyü de yapmak gerekiyor. Limon seçimi de portakaldan farklı. İnce kabuklu sulu limon işe yaramıyor; kabuğu kalın Bodrum ya da yatak limonu tarzı olanlar gerekiyor, çünkü dolgu olacak olan kabuğun kendisi. Bir de acı biber var: limona portakaldan çok daha iyi oturuyor.
Dana Bratwurst
Frankfurterin hedefi pürüzsüz bir emülsiyondu; bratwurstunki tam tersi. Et orta-iri aynadan tek kez çekiliyor ve macunlaşmaması, tane tane kalması isteniyor. Bağlayan şey emülsiyon değil, soğuk sıvıyla yoğurarak çıkarılan yapışkan protein. Karakteri veren baharat mercanköşk. Onsuz da güzel bir sosis olur ama bratwurst olmaz. Bu taze bir sosis: kürlenmiyor, dumanlanmıyor, pişirilip hemen yeniyor. O yüzden kür tuzu da yok.
Dana Frankfurter
Frankfurter ile bratwurst aynı malzemeden çıkan iki zıt hedef. Frankfurter pürüzsüz bir emülsiyon ister: et, yağ ve buz tek bir parlak macuna dönüşür, ısırıkta hiç tane hissedilmez. Bratwurst ise tam tersi, kaba çekim etin lifli kalması üzerine kurulu. Buradaki teknik mortadellanın küçük çaplı kardeşi: aynı 12 derece kuralı, aynı emülsiyon. Fark, ince kılıf ve araya giren sıcak dumanlama.
Dana Bresaola
Çiğ jambonun bütün mantığı şu: eti tuzla kürleyip haftalarca kurutmak, suyunu o kadar azaltmak ki bakteri yaşayamasın. Hiç ısı girmiyor, güvenliği sağlayan şey tuz, nitrat ve kaybedilen su. Bütün domuz butu bu işin uç noktası ama 12-36 ay ve mahzen istiyor; mutfak dolabında olmaz. Bresaola aynı prensibin ev ölçeği: tek bir kas, dört-altı hafta, tek bir rakama bakarak. O rakam şu: başlangıç ağırlığının yüzde 35-38'ini kaybedecek. Takvim değil terazi karar veriyor. Etin ilk gün ağırlığını yaz, sonra haftada bir tart.