Tarifler
Etiket: çiğ
75 tarif bulundu — sayfa 1 / 2
Antep İncikli Pilavı
Kuzu inciklerinin haşlanıp etrafına kızartılmış patlıcan-domates-biber-patatesin dizildiği, üzerine kuş üzümü, çam fıstığı, badem ve Antep fıstığının serpildiği; Antep'in en gösterişli ikram pilavlarından biri.
Antep Yağlı Yumurtalı Köftesi
Yağlı Köfte'nin hamuruna, ayrı pişirilip parçalanmış bir omletin karıştırıldığı; Antep'in çiğ köfte ailesindeki nadir "pişmiş malzeme katılan" sürümü.
Antep Ciğer Kavurması
Kuzu ciğerinin tuzlanıp dinlendirildikten sonra yüksek ateşte hızlıca kavrulduğu, sumak ve rendelenmiş limon kabuğuyla tazelenen; Ciğer Yahnisi'nin aksine sosla ağır ağır pişmeyen, hızlı bir Antep kavurması.
Antep Pirpirim Piyazı
Pirpirim Aşı'nın bulgur-mercimekle pişen halinden farklı olarak, bu tarifte semizotu çiğ haliyle salatalık, domates ve biberle karıştırılıp limon-zeytinyağıyla tazelenen bir yaz mezesi.
Antep Köşger Tavası
Domates ve patlıcanın fırında yumuşayana kadar pişirilip ezilerek bir tepsiye yayıldığı, üzerine kavrulmuş yağlı kıyma ve çiğ doğranmış biberin serildiği; katmanları pişirilmeden servis edilen çiğ-pişmiş bir arada Antep tavası. Yer yer "Yarım Tava" adıyla da anılıyor, ama közleme yerine fırınlama ve üstte çiğ biber kullanılması bu sürümü ayırıyor.
Antep Çağla Ekşilisi
Badem, kayısı ya da erik gibi çekirdekli meyvelerin olgunlaşmamış "çağla" halinin ince dilimlenip çiğ olarak, nar ekşisi ve tuzla ferahlatıcı bir salataya dönüştürüldüğü; yoğurtlu pişen Çağla Aşı'ndan farklı olarak pişmeyen bir ilkbahar mezesi.
Antep Ciğer Yahnisi
Antep köylerinde özel günlerde pişen, kuzu ciğerinin soğan-domates-biberle yahni usulü ağır ağır kavrulduğu, yanına mutlaka haşlanmış patates eşlik eden bir köy yemeği.
Antep Domatesli Köftesi
Antep'te salçayla değil taze domates püresiyle yoğrulan, pişirilmeden servis edilen soğuk bir köfte. Bulgurlu çiğ köfteyle akraba ama tadını salçadan değil sıkılmış domatesten alıyor; ekşimtırak ve ferah bir meze.
Antep Reyhan Şerbeti
Reyhan şerbeti, taze fesleğenin (reyhan) limon ve şekerle ovuşturularak rengini ve aromasını suya bırakmasıyla yapılan bir Antep içeceği. Tarçın ve karanfille tamamlanıyor, yaz sıcağında soğuk servis ediliyor.
Antep Turp Cacığı
Turp cacığı, kabuğuyla birlikte iri rendelenen turpun sarımsaklı yoğurtla karıştırıldığı, hazırlaması en hızlı Antep mezelerinden. Turpun keskin tadı, koyu yemeklerin yanında ferahlatıcı bir denge kuruyor.
Antep Havuç Cacığı
Havuç cacığı, rendelenmiş havucun zeytinyağında hafifçe kavrulup soğutulduktan sonra sarımsaklı yoğurtla karıştırıldığı bir Antep mezesi. Diğer cacıklardan farkı, sebzenin çiğ değil hafif kavrulmuş kullanılması.
Antep Domatesli Pirinç Pilavı
Domatesli pirinç pilavı, domatesli bulgur pilavının pirinçle yapılan, daha hafif dokulu hali. Domatesin tereyağında suyunu tamamen bırakıp yağla bütünleşene kadar kavrulması, pilavın rengini ve tadını belirliyor.
Antep Keme Tavası
Keme tavası, keme mantarının yüksek ateşte tereyağında mühürlenip son aşamada yumurtayla tamamlandığı bir Antep yemeği. Yüksek ateş, mantarın dışını hafif kahverengiye çevirip özsuyunu içeride hapsediyor.
Antep Ciğerli Pilav
Ciğerli pilav, kuzu ciğerinin küçük doğranıp çam fıstığı ve kuş üzümüyle kavrulduktan sonra pirinçle pişirildiği bir Antep pilavı. Çam fıstığının erken, tek başına kavrulması bu tarifin en önemli adımı.
Antep Keme Cacığı
Keme cacığı, ilkbaharda kısa bir sezonda bulunabilen keme mantarının haşlanıp sarımsaklı yoğurtla karıştırıldığı bir meze. Keme kebabının etsiz, soğuk servis edilen hali.
Antep Semizotu Cacığı
Semizotu cacığı, pirpirimin (semizotu) kısaca haşlanıp sarımsaklı yoğurtla karıştırıldığı ferahlatıcı bir meze. Pirpirim aşının aksine sıcak değil soğuk servis ediliyor.
Taş Kadayıfı
Taş kadayıfı, aslen Adana mutfağından çıkmış ama Antep dahil Güneydoğu Anadolu sofralarının ortak sevilen tatlılarından biri haline gelmiş bir şerbetli tatlı. Mayalı hamur tavada sadece bir yüzü pişirilip cevizle katlanıyor, yumurtaya bulanıp kızartılıyor.
Antep Terbiyeli Şiş (Tike Kebabı)
Terbiyeli şiş (tike kebabı), Antep ve Urfa'da şişe dizilen her bir et parçasına verilen "tike" adından geliyor. Kuşbaşı kuzu eti biber salçalı, kekikli bir marinasyonda birkaç saat bekletilip mangalda pişiriliyor.
Antep Nevse Emi (Lohusa Kuymağı)
Nevse emi (lohusa kuymağı), Antep'te yeni doğum yapmış kadınlara süt artırması için hazırlanan geleneksel bir tatlı. Unun tereyağında hafif pembeleşene kadar kavrulup şekerli suyla açılmasından ibaret; hem loğusaya hem ziyarete gelen misafirlere ikram ediliyor.
Antep Çiğdem Aşı
Çiğdem aşı, adını ilkbaharın ilk habercisi çiğdem çiçeğinden alıyor. Eskiden "çiğdem günü" denilen bir gelenekte çocuklar sivri çubuklarla çiğdem toplayıp kapı kapı dolaşarak bulgur ve yağ toplar, sonra hep birlikte bu aşı pişirip bir tür bahar bayramı kutlarlarmış. Servis edilirken üzerine birkaç çiğdem çiçeği serpiliyor.
Gaziantep Şirin Tarhanası
Şirin tarhanası, adındaki "tarhana"nın aksine bir çorba değil bir tatlı: üzüm suyunun (ya da pekmezin) koyulaşana kadar kaynatılıp içine ham, pişmemiş ince bulgurun (çiğ simit) katılmasıyla yapılıyor. Koyu kıvamdaki karışım tepsiye dökülüp güneşte kurutuluyor, sonra dilimleniyor.
Gaziantep Pirinçli Böreği
Pirinçli börek, yoğurtlu ve sirkeli bir hamurun yarım ay şeklinde kapatılıp pirinçli-cevizli-fıstıklı kıyma harcıyla doldurulduğu, kızgın yağda kızartılan bir Antep böreği. Bazı yerlerde "göçmen böreği" olarak da biliniyor.
Antep Tene Katması
Tene katması, bulgur ve yağlı kıymanın domates ve biber salçasıyla, hiç su eklemeden bir tepside uzun süre yoğrulmasıyla yapılan bir Antep mezesi. Etli ya da etsiz hazırlanabiliyor; bu tarif etli versiyonu anlatıyor.
Gaziantep Sini Köftesi
Sini köftesi, içli köftenin tek tek şekillendirilmek yerine bir sini (tepsi) içinde iki katman halinde yayılmasıyla yapılan bir versiyonu. Antep, Hatay, Mersin ve Adana'da ortak bir adı var; bazı yerlerde "sini oruğu" da deniyor.
Antep Haveydi Köfte
Haveydi köfte, ince bulgurun taze soğan, taze sarımsak ve maydanozla yoğrulduğu, uzun süre karıştırılarak sakızımsı bir kıvama getirilen etsiz bir Antep köftesi. Kışın rağbet gören, turşu ve ayranla servis edilen bir meze.
Antep Yağlı Köfte
Yağlı köfte, ince bulgurun domates, salça ve baharatla yoğrulup üzerine kızgın yağ dökülerek "pişirildiği" etsiz bir Antep mezesi. Ateş görmeden, sadece sıcak yağın etkisiyle son kıvamına geliyor.
Antep Keme Kebabı
Keme kebabı, yöresel adıyla "yeryaran" ya da "domalan" da denen keme mantarının kuzu etiyle şişlenip mangalda pişirildiği bir Antep kebabı. Keme, meşe ağaçlarının dibinde kumlu toprakta kendiliğinden yetişiyor; yetiştirilemediği için kısıtlı ve değerli bir malzeme, sadece mart-haziran arasında bulunabiliyor.
Antep Buhara Pilavı
Buhara pilavı, Antep mutfağının en gösterişli pilavlarından; kuzu incik, pirinç, ayva, ekşi elma, havuç, badem ve Antep fıstığının tencerede sırayla dizilip pişirildikten sonra ters çevrilerek servis edilmesiyle bir kubbe görünümü alıyor.
Antep Cartlak Kebabı (Cağırtlak Kebabı)
Cartlak kebabı (cağırtlak kebabı), kuzu ciğerinin süte yatırılıp acılığından arındırıldıktan sonra kimyonlu tereyağına bulanıp acı biberle şişlendiği bir Antep kebabı. 18. yüzyılda Ali Eşref Dede'nin kaleme aldığı Yemek Risalesi'nde adı geçen, Antep'in en eski yemeklerinden biri. Adını ateşte pişerken çıkardığı "cart" sesinden alıyor.
Gaziantep Astarlı Sütlacı (Sütlü Zerde)
Astarlı sütlaç, sütlacın "astar" (taban) olarak kaseye dökülüp üzerine safranlı zerdenin eklenmesiyle yapılan bir Antep tatlısı. İki ayrı, kendi başına da tam olan tatlının bir arada sunulması 2020'de coğrafi işaret tescili aldı.
Antep Şeker Helvası
Şeker helvası, unun tereyağında sabırla, hafif pembeleşene kadar kavrulup şekerli sütle bağlandığı bir tava tatlısı. Nişe helvası ve kuymakla akraba ama farkı unun uzun süre kavrulmasından gelen kavrulmuş, fındıksı tadı.
Antep Nohut Dürümü (Yalancı Et Dürümü)
Nohut dürümü, Antep sokaklarında el arabalarından satılan, genelde kahvaltıda tercih edilen bir lezzet. Hayvansal ürün içermiyor ama haşlanmış nohudun dişe gelen dokusu ete o kadar yakın ki, bazı evlerde "yalancı et dürümü" diye anılıyor.
Antep Salçalı Nohut Pilavı
Salçalı nohut pilavı, tereyağında eritilen salçanın üzerine bulgur ve önceden haşlanmış nohudun eklenip demlenmesinden ibaret, Antep evlerinin hızlı hazırlanan gündelik pilavlarından.
Antep Domatesli Bulgur Pilavı
Domatesli pilav, Antep'te pirinçle değil bulgurla yapılıyor; domates, biber ve salçanın yağda eritilmesiyle oluşan bir taban üzerine bulgur ekleniyor. Kuru soğan ve yeşil biberle yenmesi tavsiye edilen sade bir gündelik yemek.
Antep Yalancı Kelle Paça
Yalancı kelle paça, gerçek kelle paçanın kemik ve baş-ayak kaynatma zahmetini atlayıp aynı sarımsaklı, sirkeli, terbiyeli karaktere hazır et suyu ve didiklenmiş etle ulaşan bir kestirme yemek. Adındaki "yalancı" tam olarak bunu ifade ediyor: gerçeğinin tadını taklit eden ama işçiliği çok daha az bir versiyon.
Antep Börek Çorbası
Börek çorbası, adının aksine bir börek değil; kıymalı hamurdan küçük parçaların etli-nohutlu bir çorbanın içinde pişirilip yoğurt-yumurta terbiyesiyle bağlandığı, coğrafi işaretli bir Antep çorbası. İki ayrı hazırlığı (hamur + çorba) tek kapta buluşturuyor.
Antep Cacıklı Arap Köftesi
Arap köftesi, ince bulgurla yoğrulan hamurun haşlanıp tereyağında kızartıldığı, sarımsaklı-yeşillikli cacıkla servis edilen bir Antep yemeği. Bazı evlerde pazı ya da ıspanak da hamura katılıyor.
Antep Malhıtalı Köfte
Malhıtalı köfte, kırmızı mercimek (malhıta) ve ince bulgurun haşlanmadan, çiğ köfte tekniğiyle yoğrulduğu etsiz bir Antep mezesi. Coğrafi işaretli ürünler arasında yer alıyor.
Antep Yapması
Yapma, ince bulgurun sıcak suda bekletilip un ve baharatla yoğrulduğu, yassı köfteler halinde kızartılan bir Antep mezesi. Çiğ köfteye benzeyen hamuru pişirilerek servis edilmesiyle ayrışıyor.
Sitti Simit Köftesi
"Simit" burada ekmek değil, bulgurun en ince elenmiş halinin yerel adı; irmik kadar ince bir doku taşıyor. Sitti simit köftesi yağlı köfteyle aynı yöntemle hazırlanıyor, tek fark kırılmış cevizin harca girmesi. Antep ve Kilis'in ortak mirası.
Antep Menengiç Kahvesi
Menengiç, Antep fıstığıyla aynı familyadan ama farklı bir ağacın (Pistacia terebinthus) meyvesi; kafeinsiz olduğu için akşam saatlerinde bile içilebiliyor. Kavurmanın süresi kritik: az kavrulursa tadı açığa çıkmıyor, fazla kavrulursa yakılmış fıstık gibi acılaşıyor.
Etli Ekmek
Etli ekmek lahmacundan farklı bir hamur ve şekil kullanıyor: daha kalın, kayık gibi uzun bir taban üzerine ince bir et harcı sürülüyor. Harcın inceliği kritik; kalın sürülürse fırında ortası çiğ kalırken kenarlar yanıyor.
Antep Usulü Fıstıklı Un Helvası
Un helvasının bütün başarısı unun kavrulma süresinde saklı. Un tereyağında acele ile, yüksek ateşte kavrulursa dışı kızarıp içi çiğ kalıyor; kısık ateşte uzun uzun kavrulduğunda ise fındıksı bir koku ve derin bir ten rengi kazanıyor.
Antep Usulü Zerde
Zerdenin karakteristik altın rengi safrandan geliyor ama safranı doğru kullanmak küçük bir hazırlık istiyor: iplikler önce birkaç dakika ılık suda bekletilip rengini suya bırakıyor, sonra o su tatlıya ekleniyor. Safranı doğrudan kaynar şerbete atmak rengin tam açığa çıkmasını engelliyor.
Antep Usulü Kısır
Çoğu kısır tarifinde bulgur sıcak suyla ıslatılır. Antep sürümünde su yerine salça ve baharatla kavrulmuş sıcak yağ kullanılıyor; bulgur bu yağı emerken hem renk hem derin bir tat kazanıyor, sıcak suyla ıslatılan bulgurun asla ulaşamadığı bir profil.
Mumbar Dolması
Mumbar dolmasının başarısı büyük ölçüde temizlik aşamasında belirleniyor. Kuzu bağırsağı tuzla, unla ve limonla defalarca ovulup yıkanmadan pişirilirse istenmeyen bir koku kalıyor; bu adım baharatla örtülemiyor.
Puf Böreği
Puf böreğinin adını hak etmesi için tek şart var: kızgın yağa girdiği anda hamurun içindeki buhar hızla genleşip böreği bir balon gibi şişirmesi. Yağ yeterince sıcak değilse bu şişme hiç gerçekleşmiyor, elde yassı ve yağlı bir börek kalıyor.
Cevizli Acı Biber
Bu mezede biber çiğ kullanılırsa cevizli harç içine oturmuyor, biber gevrek ve harçla bağlanmayan iki ayrı şey olarak kalıyor. Kısa bir közleme biberi hem yumuşatıyor hem de dolguyu tutacak esnekliği kazandırıyor.
Fellah Köftesi
Fellah köftesi Antep mutfağının etsiz köftesi; geleneksel olarak etin kısıtlı olduğu günlerde ya da sadece hafif bir başlangıç isteyende yapılıyor. Haşlanmış patates harca bağlayıcılık kazandırıyor, bulgur ise dokuyu ve doyuruculuğu veriyor.
Bostana
Bostana en sıcak yaz günlerinin salatası; içinde ne varsa incecik doğranıyor ve sosu servise kadar bekletiliyor. Domates ve salatalık suyunu erken salarsa salata sulanıp lapa oluyor, o yüzden sos en son karışıyor.
İçli Köfte
İçli köfte çiğ köftenin uzak akrabası ama tamamen farklı bir mantıkla çalışıyor: burada bulgur bir kabuk, kızartılarak pişiyor. Kabuğun kusursuz kapanması bu tarifin en kritik noktası; en ufak bir çatlak kızgın yağda iç harcın dökülmesine yol açıyor.
Kaburga Dolması
Kaburga dolmasının Antep dışında karşılığı yok denecek kadar az. İşin özü kaburga kemiklerinin arasındaki zarı bozmadan bir cep açmak, o cebi baharatlı iç pilavla doldurup ağzını iğneyle dikmek ve sonra uzun uzun pişirmek. Pilav kesinlikle yarı pişmiş olarak doldurulmalı. Tam pişmiş pirinç kemiğin içinde şişecek yer bulamayıp dikişi patlatıyor; hiç pişmemiş pirinç ise kemiğin içindeki kısa sürede tam kıvamına gelmiyor.
Etli Çiğ Köfte
Bu tarif, bulgurlu sürümün asıl kaynağı olan geleneksel hali. Türkiye'de 2016'dan beri çiğ etli çiğ köftenin ticari üretimi ve satışı yasak; bunun sebebi estetik değil, gerçek bir gıda güvenliği riski. Uzun yoğurma ve bol baharat eti "pişirmiyor" — sadece tadını maskeliyor. Çiğ kırmızı ette E. coli, salmonella ve parazit riski gerçek ve yoğurmayla ortadan kalkmıyor. Bu tarifi buraya bilgi ve kültürel süreklilik için yazıyorum, önerme olarak değil. Yapacaksan aşağıdaki güvenlik notlarını atlama; atlarsan risk alıyorsun, ben ya da bu site değil. Kimin kesinlikle yapmaması gerekir: hamile, emziren, küçük çocuklar, yaşlılar, bağışıklığı düşük olanlar. Bulgurlu sürüm bu insanlar için de güvenli bir alternatif.
Bulgurlu Çiğ Köfte
Çiğ köftenin çiğ eti gıda güvenliği nedeniyle artık evde de dışarıda da yapılmıyor; günümüzdeki hemen her sürüm bulgur temelli. Bu tarifte et olmadığı için asıl iş yoğurmaya düşüyor: ince bulgur salça ve suyla yirmi dakika boyunca avuç içiyle bastırılarak yoğrulunca nişastası açığa çıkıyor ve harç kendi kendine yapışkan, parlak bir bütün haline geliyor. Bu yoğurma atlanırsa elde dağılan bir bulgur salatası kalır, çiğ köfte olmaz.
Öğmeç
Öğmek, dövmek demek; bu mezenin ismi doğrudan yapılış şeklinden geliyor. Domates doğranmıyor, közleniyor ve dibekte ya da havanda cevizle sarımsakla birlikte dövülüyor. Bıçakla doğranan domates öğmeç olmuyor, salataya dönüyor. Muhammaradan farkı biber değil domates ağırlıklı olması ve dokusunun daha sulu, daha rustik kalması.
Jersey Sütünden Gouda Usulü Peynir
Bu peynir tulumun tam tersi bir mantıkla çalışıyor. Tulumda amaç hava almayan, sıkıştırılmış, keskin bir peynir; burada amaç yıkanmış tatlı bir teleme, düzenli kalıpta kademeli presleme ve tuzu dıştan alan bir salamura banyosu. Jersey sütü işi değiştiriyor. Standart sütten yüzde 5-6 daha yağlı olduğu için verim yüksek (10 litreden 1.3 kilogram civarı çıkıyor) ama teleme daha narin. Bu yüzden kesim standarttan biraz daha iri ve karıştırma çok daha nazik; amaç yağın peynir altı suyuna kaçmasını önlemek.
Ev Yapımı Tulum Peyniri
Tulum peynirinin bütün karakteri iki kelimede: hava yok. Ufalanan teleme kaba avuç avuç doldurulup her seferinde var gücüyle ezilir; aralarda kalan en küçük hava boşluğu bile küflenme ve acılaşmaya yol açar. Kap ağzına kadar dolup taş sertliğine gelene kadar bu işlem sürüyor. İkinci belirleyici zaman. Peynir üç kez dinleniyor: mayalandıktan sonra, baskıdan çıktıktan sonra ekşimesi için, basıldıktan sonra da iki üç ay olgunlaşması için. Hiçbiri atlanmıyor.
Katmer
Katmerin sırrı hamurun inceliği. Yufka o kadar ince açılmalı ki altından yazı okunabilsin; kalın açılan hamur pişince katmer değil börek olur. İkinci belirleyici tereyağı: sıvı değil, oda sıcaklığında yumuşamış katı tereyağı hamura sürülüyor. Sıvı yağ hamura işleyip katları birbirine yapıştırır, katı yağ ise katların arasında kalıp pişerken buharlaşarak o karakteristik gevrek yaprakları oluşturur.
Beyran
Beyranı beyran yapan pişirme değil, servis anındaki şok kaynatma. Bütün malzemeler sahanda soğuk soğuk katmanlanıyor, üzerine kaynar et suyu dökülüyor ve sahan doğrudan harlı ateşe konup bir iki dakika fokur fokur kaynatılıyor. Çiğ sarımsak o anda pişiyor, yağ suya karışıyor, her şey birbirine giriyor. Bu adım atlanırsa elde etli pilav çorbası kalır; beyran olmaz. İkinci belirleyici et suyu. Kuzu incik ya da kol, uzun ve kısık ateşte, jelatinini bırakana kadar. Bulanık ve zayıf suyla iyi beyran çıkmıyor.
Limon Kabuğu Dolgulu Yeşil Zeytin
Portakallı sürümün aynı mantığı: kabuğun acılığını haşlayarak almak, kurutmak, zeytinin çekirdek boşluğuna doldurmak. Fark limonun burukluğunun daha keskin olması — kabuk kalınsa üç haşlama yetmiyor, dördüncüyü de yapmak gerekiyor. Limon seçimi de portakaldan farklı. İnce kabuklu sulu limon işe yaramıyor; kabuğu kalın Bodrum ya da yatak limonu tarzı olanlar gerekiyor, çünkü dolgu olacak olan kabuğun kendisi. Bir de acı biber var: limona portakaldan çok daha iyi oturuyor.