Tarifler
Etiket: yaz
72 tarif bulundu — sayfa 1 / 2
Antep Pirpirim Piyazı
Pirpirim Aşı'nın bulgur-mercimekle pişen halinden farklı olarak, bu tarifte semizotu çiğ haliyle salatalık, domates ve biberle karıştırılıp limon-zeytinyağıyla tazelenen bir yaz mezesi.
Antep Yumurta Piyazı
Haşlanmış yumurtanın taze soğan, maydanoz, domates ve limonla karıştırıldığı; Antep'te dürümcülerde dürüm içine sarılarak da satılan pratik bir kahvaltı piyazı.
Antep Taze Zerdali Aşı
Çir Aşı'nın kurutulmuş zerdaliyle yapılan kış sürümünden farklı olarak, bu tarif TAZE zerdalinin mevsiminde, çekirdeği çıkarılmış meyvenin etle ve nohutla pişirildiği bir yaz yemeği.
Antep Filibe Köftesi
Adını Filibe'den (Plovdiv) alan, ince halka doğranmış soğanın kimyonlu köftelik etle uzun uzun yoğrulup ızgarada pişirildiği, fasulye piyazıyla servis edilen unutulmaya yüz tutmuş bir Antep köftesi.
Antep Koruk Terlemesi
Henüz olgunlaşmamış ekşi koruk tanelerinin nane, limon tuzu ve pul biberle birkaç dakika çalkalanıp "terletildiği", fermente edilmeyen, hazırlanışı dakikalar süren acılı-ekşili bir Antep atıştırmalığı.
Antep Usulü Kerebiç
Antep'te kalıpla şekillendirilip köpüksüz ve düz bir kurabiye olarak servis edilen bir bayram tatlısı; irmiksiz hamuru ve fıstık-ceviz iç harcıyla Mersin/Hatay sürümlerinden ayrışıyor.
Antep Haylan Kabağı Reçeli
Antep'e özgü haylan kabağının incecik rendelenip şekerle ağır ağır kaynatıldığı, Antep fıstığıyla süslenen yeşilimsi-açık sarı bir reçel; coğrafi işaret tescilinde meyve oranının en az %45 olması şart koşuluyor.
Antep Kabak Oturtması
Kabağın ortadan oyulup önce kızartıldığı, sonra kıyma harcıyla doldurulup dik biçimde tepsiye dizilerek fırınlandığı; dolma gibi haşlanmayıp kızartıldığı için daha yoğun kıvamlı bir Antep yaz yemeği.
Semizotu Sapı Mayonezi
Semizotu mucilajlı bir bitki, tıpkı bamya gibi. Saplarını kestiğinde parmağına gelen o hafif kayganlık polisakkarit; ve polisakkaritler yağ damlacıklarının etrafını sarıp emülsiyonu ayakta tutar. Yani teoride semizotu sapı, yumurta sarısının mayonezde yaptığı işi yapabilir. Bu tarif denenmedi. Aşağıdaki şey bir hipotez ve onu sınayacak bir protokol. Tutarsa elimizde yumurtasız, yaz sıcağında yumurtalı mayonezden daha güvenli ve attığımız bir şeyden çıkan bir sos olacak. Tutmazsa on dakika ve bir avuç sap kaybedeceğiz.
Çemenli Kürlenmiş Yumurta Sarısı
Yumurta sarısını tuz-şeker küründe sertleştirmek bilinen bir teknik; ortaya rendelenebilen, yoğun umamili bir şey çıkıyor. İtalyanlar balık yumurtasından yaptıklarına bottarga diyor, bu onun yumurtadan yapılanı. Bilinmeyen kısım şu: küre pastırma çemeni koymak. Çemenin içindeki çemen otu, sarımsak ve kırmızı biber yağda çözünen aromalar taşıyor; sarı da neredeyse saf yağ. Yani kür günlerce sürerken çemenin kokusunun sarının merkezine kadar yürümesi gerekiyor. Riski düşük: en kötü ihtimalle tuzlu ve çemenli bir sarı elde edersin, yani yine işe yarar bir şey.
Turşu Suyu Peyniri
Taze peynir yapmanın mantığı basit: sütü ısıtıp asitle kesiyorsun. Klasik olarak limon suyu ya da sirke kullanılıyor; ikisi de sadece asit veriyor, başka bir şey katmıyor. Kornişon turşusunun suyu ise hem yeterince asidik hem de içinde dereotu, sarımsak ve hardal tohumu aroması taşıyor. Yani sütü keserken aynı anda tatlandırıyor olması lazım. Kajun tavuğun marinasyonuna turşu suyu koymuştuk zaten. Bu, aynı şişenin ikinci işi.
Antep Usulü Fıstıklı Çorbası
Antep'in dövme/tarhana temelli günlük çorbalarından tamamen ayrı, tereyağı-unla roux'ye bağlanan, badem ve Antep fıstığıyla zenginleştirilen, ağırlama sofralarına özgü kremamsı bir çorba.
Antep Domatesli Köftesi
Antep'te salçayla değil taze domates püresiyle yoğrulan, pişirilmeden servis edilen soğuk bir köfte. Bulgurlu çiğ köfteyle akraba ama tadını salçadan değil sıkılmış domatesten alıyor; ekşimtırak ve ferah bir meze.
Antep Reyhan Şerbeti
Reyhan şerbeti, taze fesleğenin (reyhan) limon ve şekerle ovuşturularak rengini ve aromasını suya bırakmasıyla yapılan bir Antep içeceği. Tarçın ve karanfille tamamlanıyor, yaz sıcağında soğuk servis ediliyor.
Antep Terbiyeli Yeşil Elması
Terbiyeli yeşil elma, ekşi yeşil elmanın rendelenip süzme yoğurtla karıştırıldığı, tarçın ve portakal suyuyla tazelendiği bir Antep başlangıcı. Etsiz ve hızlı hazırlanan, ferahlatıcı bir meze.
Antep Zeytin Piyazı
Zeytin piyazı, kırma yeşil zeytinin maydanoz, taze soğan, kırmızı biber ve cevizle harmanlanıp nar ekşili bir sosla tamamlandığı bir Antep mezesi. Kahvaltı sofralarında da, ana yemeğin yanında da servis edilebiliyor.
Antep Mıhşısı (Şıhıl Mahşi)
Mıhşı (Şıhıl Mahşi), adı Antep ağzında "dolmaların şahı" anlamına gelen, içli kabak dolmasının en özel ve gösterişli hali. Kabakların incecik oyulup kıymalı-nohutlu bir harçla doldurulmasından, ardından sarımsaklı-naneli yoğurt sosuyla taçlandırılmasından ibaret.
Antep Koruk Şerbeti
Koruk şerbeti, henüz olgunlaşmamış üzümün (koruk) suyunun çıkarılıp şekerle kaynatılmasıyla yapılan, yaz sıcağında serinletici bir Antep içeceği.
Antep Soğan Dolması
Soğan dolması, iri soğanların sıcak suda yumuşatılıp katman katman ayrılarak her birinin ayrı ayrı doldurulup sarıldığı, emek isteyen bir dolma. Osmanlı saray mutfağından miras kaldığı düşünülüyor; Antep'te de zeytinyağlı sofraların özel günlerdeki yıldızlarından.
Antep Domates Dolması
Domates dolması, olgun domateslerin tepesinin kapak gibi kesilip oyulduğu, pirinçli-kıymalı bir harçla doldurulduğu klasik bir Antep dolması. Domatesin kendi eti, pişerken harca ekstra bir lezzet katıyor.
Antep Pancar Sarması
Pancar sarması, kırmızı pancarın (kırmızı şalgam) yapraklarının kaynar suda hafifçe yumuşatılıp pirinçli-kıymalı bir harçla sarıldığı bir Antep yemeği. Yapraklar haşlanmadan sarılırsa kolayca yırtılıyor.
Antep Lolaz Piyazı
Lolaz piyazı, haşlanmış börülcenin (lolaz) taze soğan, nane ve maydanozla karıştırılıp cevizle taçlandırıldığı bir Antep mezesi. Maş piyazından farkı kullanılan baklagil; ikisi de aynı aileden ama ayrı bir dokusu ve tadı var.
Antep Bamya Tavası
Bamya tavası, taze bamyanın kuzu etiyle, domates ve nar ekşisiyle pişirildiği bir yaz-sonu Antep yemeği. Bamyanın başının huni şeklinde kesilmesi, pişerken sümüksü bir doku almasını önleyen küçük ama önemli bir ayrıntı.
Antep Domates Tavası
Domates tavası, yazın olgun domateslerin bol sarımsak ve biberle zeytinyağında yavaşça pişirildiği bir Antep yemeği. Etli ya da tamamen zeytinyağlı yapılabiliyor; bu tarif sade, zeytinyağlı versiyonu anlatıyor.
Antep Havuç Dolması
Havuç dolması, iri havuçların hafifçe haşlanıp dipleri delinmeden oyulduğu, kıymalı-çam fıstıklı bir harçla doldurulduğu bir dolma. Dolmalar tencereye yatay değil dik durarak dizilir, bu sayede pişerken şeklini koruyor.
Antep Salatası
Antep salatası, malzemelerin çok ince kıyılıp turşu suyuyla sulandırıldığı, kaşıkla yenen bir salata. Antep sofralarında özellikle yağlı, koyu et yemeklerinin yanında ferahlatıcı bir denge unsuru olarak servis ediliyor.
Antep Soğan Kebabı
Soğan kebabı, sarı soğanların kabuğu soyulmadan derin kesilip aralarına kıymanın dolgu gibi yerleştirildiği bir Antep fırın yemeği. Üzerine gezdirilen nar ekşili zeytinyağı, hem soğanı yumuşatıyor hem de tatlı-ekşi bir kaplama oluşturuyor.
Oğuzeli Kurutmalığı
Porsiyon: Kışlık stok Oğuzeli kurutmalığı, Temmuz-Eylül arasında komşuların ve akrabaların bir araya gelerek (imece usulü) patlıcan, biber, kabak, acur ve domatesi kışlık dolmalar için kuruttuğu geleneksel bir hazırlık. Her sebzenin kurutulma yöntemi farklı: kabak ve biber gölgede, patlıcan ve acur güneşte kurutuluyor.
Gaziantep Fasulyeli Kabak Dolması
Fasulyeli kabak dolması, küçük kabakların pirinçli-kıymalı harçla doldurulup, ayrı pişirilen etli taze fasulyenin içine son aşamada eklenmesiyle yapılan bir Antep yemeği. İki farklı pişirme tekniği tek tabakta buluşuyor.
Antep Haylan Kabağı Dolması
Haylan kabağı dolması, Antep'e özgü, ince kabuklu haylan kabağının (adi sukabağından farklı bir tür) oyulup pirinçli-kıymalı bir harçla doldurulduğu bir dolma. Oyulan kabak kararmasın diye suda bekletilip tekrar kazınıyor.
Gaziantep Susamlı Kıtır Helva
Susamlı kıtır helva, kavrulmuş susamın şekerli şerbetle birleşip köpürtülerek beyaz-krem renkli, kıtır dokulu bir tatlıya dönüştüğü Antep ürünü. Geleneksel üretimde renk ve köpük çöven kökü özütüyle sağlanıyor; ev mutfağında çöven bulunmazsa yumurta akı köpüğüyle benzer bir doku elde edilebiliyor, ama orijinal aroması aynı olmuyor.
Gaziantep Damat Dolması
Damat dolması (Antep'in kuzu içli kabak dolması), sıradan kabak dolmasından bir adım öteye gidiyor: kabaklar doldurulmadan önce zeytinyağında hafifçe kızartılıyor, iç harca da Antep fıstığı ve badem ekleniyor. 2022'de coğrafi işaret tescili aldı.
Antep Yenidünya Kebabı
Yenidünya kebabı, mayhoş yenidünya meyvesinin çekirdekleri çıkarılıp koyun döşünden hazırlanan köftelerle sırayla şişlendiği bir Antep kebabı. Meyvenin ekşiliği etin yağını dengeleyip kebaba tazelik katıyor.
Antep Yaz Dolması
Yaz dolması, patlıcan, kabak ve kırmızı-yeşil biberin aynı tencerede karışık doldurulup pişirildiği bir Antep dolması. Sebzelerin farklı pişme sürelerini dengelemek için tencereye dizilme sırası önemli: en dayanıklı olan patlıcan dipte.
Antep Çağla Aşı
Çağla aşı, badem ağacının henüz olgunlaşmamış, yumuşak kabuklu yeşil meyvesiyle (çağla) yapılan bir ilkbahar yemeği. Antep'te iki versiyonu var: yoğurtlu ve salçalı. Bu tarif yoğurtlu versiyonu anlatıyor.
Antep Kuru Patlıcan Dolması (Patlıcan Kurutması)
Kuru patlıcan dolması, Antep'in kurutmalık kültürünün en özenli örneklerinden. Yuvarlak, dolgun patlıcanlar baş kısımları alınıp uzunlamasına 2-3 iri dilime ayrılarak ipe dizilip güneşte 10-12 günde kurutuluyor. Kışın bu dilimler ıslatılıp pirinçli harçla doldurulup ekşili pişiriliyor.
Antep Hoşafı
Hoşaf, yaz sonunda kurutulan kayısı, erik ve üzümün kışın şekerli suda kaynatılmasıyla yapılan, hem içilen hem kaşıkla yenen bir Antep tatlısı. Antep'in bereketli kurutmalık kültürünün en basit ama en kalıcı ürünlerinden.
Antep Kuru Kabak Kavurması
Kuru kabak kavurması, yaz kabağının dilim dilim kesilip kurutulduktan sonra kışın haşlanıp kavrulmasıyla yapılan bir Antep kurutmalık yemeği. Taze kabaktan farkı daha yoğun, hafif lifli bir doku ve daha derin bir tat.
Antep Kuru Bamya Ekşilisi
Kuru bamya ekşilisi, yaz sonunda ipe dizilip kurutulan bamyaların kışın kıymalı, nar ekşili bir yemeğe dönüştürülmesi. Taze bamyaya göre daha yoğun, daha az sümüksü bir doku veriyor.
Antep Ayran Çorbası
Ayran çorbası (ayran aşı çorbası), Güneydoğu Anadolu'da yaygın, pişirilmeyen bir soğuk yaz çorbası. Haşlanmış buğday ve nohut yoğurtla karıştırılıp dereotu ve kuru naneyle tazelendiriliyor, buz ile servis ediliyor.
Antep Mıcırık Aşı
Mıcırık aşı, Antep'in kışlık kurutmalık kültürünün en özel örneklerinden: yaz sonunda kurutulan patlıcanların sadece "börk" denilen baş/sap kısmı bu yemek için ayrı saklanıyor. Kuzu etiyle pişirilip sumak ekşisi, limon ve kuru domatesle ekşitiliyor.
Antep Maş Piyazı
Maş piyazı, haşlanmış maş fasulyesinin taze soğan, maydanoz ve nar ekşisiyle buluştuğu bir Antep salatası. 2021'de Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan coğrafi işaret tescili aldı.
Ötçe
Ötçe (öcce, ökçe olarak da anılıyor) mücverle karıştırılıyor ama yumurtasız; taze soğan, sarımsak ve maydanoz doğrudan zeytinyağında pişip kendi nemiyle bir arada duran bir yeşillik kavurması. Ekmek arasında yenmesi geleneksel.
Antep Küşleme Kebabı
Küşleme kebabı, kuzu bonfile ya da kontrfilenin en yumuşak kısmından yapılıyor ve tarifi neredeyse tarif olmaktan çıkarıyor: tuz dışında hiçbir baharat yok. Bu kebabın dokusu lokum gibi dağılmasıyla tanınıyor, ki bu ancak doğru et parçası ve doğru pişirme süresiyle mümkün.
Sütlü Nuriye
Sütlü nuriye, klasik baklavanın Antep baklavacılarında yaygın bir varyasyonu. Yapım tekniği neredeyse birebir aynı; tek fark şeker şerbetinin yerini sütlü bir şerbetin alması. Süt şerbeti baklavayı klasik sürümden daha beyaz, daha yumuşak ve daha az yoğun tatlı bir dokuya taşıyor.
Etli Ekmek
Etli ekmek lahmacundan farklı bir hamur ve şekil kullanıyor: daha kalın, kayık gibi uzun bir taban üzerine ince bir et harcı sürülüyor. Harcın inceliği kritik; kalın sürülürse fırında ortası çiğ kalırken kenarlar yanıyor.
Cızbız Köfte
Cızbız köftenin adı ızgaradaki sesinden geliyor. Fıstıklı kebabın aksine harcına neredeyse hiçbir şey girmiyor; sadece et, biraz kuyruk yağı ve tuz. Bu sadelik bir eksiklik değil, kaliteli etin kendini gösterebilmesi için bilinçli bir seçim.
Cevizli Tarator
Tarator sadece ceviz ve sudan yapılırsa yağı üstte ayrışır, sulu kısmı altta kalır. Bayat ekmek içi bu ikisini birbirine bağlayan gövdeyi sağlıyor; ekmek nişastası suyu tutup cevizin yağıyla pürüzsüz bir emülsiyon kuruyor.
Antep Fıstıklı Kurabiye
Bu kurabiyenin dağılır dokusunu veren şey yoğurmama disiplini. Hamur ne kadar az yoğrulursa un o kadar az gluten geliştiriyor ve kurabiye ağza değer değmez dağılıyor. Fazla yoğrulan hamur sert ve lastiksi bir kurabiye veriyor.
Bostana
Bostana en sıcak yaz günlerinin salatası; içinde ne varsa incecik doğranıyor ve sosu servise kadar bekletiliyor. Domates ve salatalık suyunu erken salarsa salata sulanıp lapa oluyor, o yüzden sos en son karışıyor.
Etli Çiğ Köfte
Bu tarif, bulgurlu sürümün asıl kaynağı olan geleneksel hali. Türkiye'de 2016'dan beri çiğ etli çiğ köftenin ticari üretimi ve satışı yasak; bunun sebebi estetik değil, gerçek bir gıda güvenliği riski. Uzun yoğurma ve bol baharat eti "pişirmiyor" — sadece tadını maskeliyor. Çiğ kırmızı ette E. coli, salmonella ve parazit riski gerçek ve yoğurmayla ortadan kalkmıyor. Bu tarifi buraya bilgi ve kültürel süreklilik için yazıyorum, önerme olarak değil. Yapacaksan aşağıdaki güvenlik notlarını atlama; atlarsan risk alıyorsun, ben ya da bu site değil. Kimin kesinlikle yapmaması gerekir: hamile, emziren, küçük çocuklar, yaşlılar, bağışıklığı düşük olanlar. Bulgurlu sürüm bu insanlar için de güvenli bir alternatif.
Fıstıklı Kebap
Fıstıklı kebabı sıradan bir şişten ayıran şey makine değil, el. Et zırh bıçağıyla ya da kıyma makinesinin en iri aynasından çekilip elle yoğrulur; robotta çekilen kıyma ısınıp yağı eritir, kebap şişten düşer. İkinci fark fıstığın yeri. Yeşil rengini ve çıtırlığını korusun diye harca karıştırılmıyor, pişmiş kebabın üzerine en son serpiliyor.
Jersey Sütünden Gouda Usulü Peynir
Bu peynir tulumun tam tersi bir mantıkla çalışıyor. Tulumda amaç hava almayan, sıkıştırılmış, keskin bir peynir; burada amaç yıkanmış tatlı bir teleme, düzenli kalıpta kademeli presleme ve tuzu dıştan alan bir salamura banyosu. Jersey sütü işi değiştiriyor. Standart sütten yüzde 5-6 daha yağlı olduğu için verim yüksek (10 litreden 1.3 kilogram civarı çıkıyor) ama teleme daha narin. Bu yüzden kesim standarttan biraz daha iri ve karıştırma çok daha nazik; amaç yağın peynir altı suyuna kaçmasını önlemek.
Katmer
Katmerin sırrı hamurun inceliği. Yufka o kadar ince açılmalı ki altından yazı okunabilsin; kalın açılan hamur pişince katmer değil börek olur. İkinci belirleyici tereyağı: sıvı değil, oda sıcaklığında yumuşamış katı tereyağı hamura sürülüyor. Sıvı yağ hamura işleyip katları birbirine yapıştırır, katı yağ ise katların arasında kalıp pişerken buharlaşarak o karakteristik gevrek yaprakları oluşturur.
Limon Kabuğu Dolgulu Yeşil Zeytin
Portakallı sürümün aynı mantığı: kabuğun acılığını haşlayarak almak, kurutmak, zeytinin çekirdek boşluğuna doldurmak. Fark limonun burukluğunun daha keskin olması — kabuk kalınsa üç haşlama yetmiyor, dördüncüyü de yapmak gerekiyor. Limon seçimi de portakaldan farklı. İnce kabuklu sulu limon işe yaramıyor; kabuğu kalın Bodrum ya da yatak limonu tarzı olanlar gerekiyor, çünkü dolgu olacak olan kabuğun kendisi. Bir de acı biber var: limona portakaldan çok daha iyi oturuyor.
Geleneksel Nar Ekşisi
Arşivde yedi tarif nar ekşisi diyor ve hepsinde "hakiki, koyu" diye özellikle belirtiliyor. Sebebi şu: markette satılanların çoğu şeker şurubu ve asitle koyulaştırılmış. Gerçeği tek bir şeyden ibaret — nar suyu ve zaman. Verim düşük ve bunu baştan bilmek gerek: 10-12 kilo ekşi nardan yaklaşık bir litre çıkıyor. Ama çıkan şeyle markettekinin alakası yok. İki yerde kaybediliyor bu tarif. Birincisi tanelerin arasındaki sarı-beyaz zarlar; kaynamada acılık ve burukluk veriyorlar. İkincisi fazla kaynatmak; nar ekşisi sıcakken akışkan görünür, ocakta koyulaşmasını beklersen soğuduğunda katran olur.
Portakal Kabuğu Dolgulu Yeşil Zeytin
Bu mezenin tamamı tek bir adımda saklı: portakal kabuğunun acısını almak. Kabuk çiğ konursa zeytin yenmez, ağızda yakıcı bir acılık bırakır. Üç kez kaynar suda haşlayıp her seferinde buzlu suya almak o acı yağı söküyor, geriye sadece narenciye kokusu ve yumuşak bir doku kalıyor. İkinci detay kabuğun altındaki beyaz kısım. Tamamen kazıma; hafifçe bırakırsan dolgu zeytinin içinde hacimli duruyor, kazırsan pörsük bir şerit kalıyor. Zeytin olarak Domat cinsi ideal; eti sert ve dolgun olduğu için doldurunca dağılmıyor.
Dana Frankfurter
Frankfurter ile bratwurst aynı malzemeden çıkan iki zıt hedef. Frankfurter pürüzsüz bir emülsiyon ister: et, yağ ve buz tek bir parlak macuna dönüşür, ısırıkta hiç tane hissedilmez. Bratwurst ise tam tersi, kaba çekim etin lifli kalması üzerine kurulu. Buradaki teknik mortadellanın küçük çaplı kardeşi: aynı 12 derece kuralı, aynı emülsiyon. Fark, ince kılıf ve araya giren sıcak dumanlama.
Ev Yapımı Pastırma
Pastırma bresaolanın yakın akrabası: ikisi de tek kas, ikisi de tuz ve zamanla kuruyor, ikisi de hiç pişmiyor. Ama pastırmayı ayıran iki adım var ve ikisi de atlanmıyor. Birincisi tazyik. Et kürlendikten sonra ağırlık altında preslenir; suyunu bırakır, yassılaşır ve lifleri sıkışır. Pastırmanın o dişe gelen yoğun dokusu buradan geliyor, kurumaktan değil. İkincisi çemen. Çemen otu unu, sarımsak ve kırmızı biberden yapılan bu macun sadece tat değil; etin yüzeyini kapatıp içerideki nemin yavaş ve dengeli çıkmasını sağlayan bir mühür. Geleneksel tarifte güherçile kullanılırdı; bugünkü karşılığı kür tuzu numara 2 ve aşağıda o var.
Dana Bresaola
Çiğ jambonun bütün mantığı şu: eti tuzla kürleyip haftalarca kurutmak, suyunu o kadar azaltmak ki bakteri yaşayamasın. Hiç ısı girmiyor, güvenliği sağlayan şey tuz, nitrat ve kaybedilen su. Bütün domuz butu bu işin uç noktası ama 12-36 ay ve mahzen istiyor; mutfak dolabında olmaz. Bresaola aynı prensibin ev ölçeği: tek bir kas, dört-altı hafta, tek bir rakama bakarak. O rakam şu: başlangıç ağırlığının yüzde 35-38'ini kaybedecek. Takvim değil terazi karar veriyor. Etin ilk gün ağırlığını yaz, sonra haftada bir tart.